Katarina Ivanović ističe se kao jedna od tri slikarke koje su delovale i stvarale u Srbiji tokom 19. veka. Njen izuzetan doprinos ogleda se u akademskom zvanju i članstvu u preteči Srpske akademije nauka, gde je zauzela mesto kao prva žena u toj instituciji. Posebno se ističe kao prva žena u našoj umetničkoj istoriji koja je stvorila istorijsku kompoziciju i portret druge žene. Kao nacionalna heroina, Katarina Ivanović se suočavala s izazovima kao žena u muškom svetu umetnosti, ali je svojim delima i angažovanjem ostavila dubok trag u istoriji srpske umetnosti. Njen doprinos, kako akademski tako i umetnički, predstavlja dragocen deo kulturnog nasleđa Srbije, a njeni portreti i istorijske kompozicije i danas svedoče o njenom jedinstvenom mestu u srpskoj umetnosti.
Katarina Ivanović Slika preuzeta sa linka: http://digital.bms.rs/ebiblioteka/publications/view/2466
Katarina Ivanović rođena je 15. aprila 1811. godine u mađarskom gradu Vespremu u dobrostojećoj porodici od oca Lazara koji je bio trgovac i majke Marije. Gotovo ceo svoj život provela je u Sekešfehervaru, gadu čije ime na mađarskom jeziku znači Beli zamak sa prestolom, drevnoj mađarskoj kraljevskoj porodici. Među srpskim stanovništvom u Ugarskoj, Sekešfehervar je bio poznat pod imenom Stolni Beograd. Još od detinjstva Katarina je pokazivala interesovanje za umetnost, pa tako njen izuzetan dar za slikanje i crtanje, usmerio je njen život ka stvaralačkom radu, mnogobrojna odricanja zarad umetnosti i poptunoj posvećenosti njenoj najvećoj ljubavi – slikarstvu. Međutim, njena odluka da se bavi slikarstvom bila je neprimerena po merilima tadašnjeg okruženja, ali i u suprotnosti sa željama i očekivanjima njenih roditelja. Ipak zahvaljujući pomoći imućnog trgovca otpočelo je njeno slikarsko školovanje, te je tako u naredne 4 godine pohađala časove crtanja i slikanja Stonom Beogradu. Tokom školovanja, njeni roditelji su popustili i odlučili da joj pomognu u daljem slikarskom usavršavanju, te je početkom tridesetih godina XIX veka učila slikarstvo u Pešti kod Jozefa Peškija sve do 1835. godine. Katarina je odlučila da svoj talenat dalje praktično usavšava i odlazi u Italiju, Holandiju, ali boravila je u Parizu, Beču, Minhenu.
Njena izuzetna sposobnost crtanja i slikanja, već u ranoj mladosti, usmerila je njen život ka stvaralačkom radu, odricanju u korist umetnosti i potpunoj posvećenosti njenoj najvećoj ljubavi – slikarstvu. Prva saznanja i slikarske veštine stekla je u Stolnom Beogradu od jednog nepoznatog putujućeg učitelja. Dalje obrazovanje nastavila je u gradovima kao što su Pešta, Beč, Minhen, Pariz, Italija i Holandija. Upravo tada nastao je i njen prvi poznati slikarski rad “Autoportret”. Slikarski opus umetnice Katarine Ivanović možda nije obiman, ali se ističe specifičnim izrazom njenog “kista”, koji se očituje kroz portrete, prikaze svakodnevnog života, istorijske kompozicije i mrtvu prirodu. Kada je Katarina proglašena nacionalnom heroinom i upravo to će usloviti njen dalji život. Postala je prva žena u Srbiji koja je naslikala jednu istorijsku kompoziciju – “Osvajanje Beograda 1806”. Pored toga, izradila je mnogbrojne portrete viđenih Beograđana, među kojima je kneginja Persida Karađorđević postavljena u narodnoj nošnji, te je upravo njen portret doživeo veliki uspeh nakon čega su pristizale mnogobrojne porudžine. Kada je u pitanju mrtva priroda Katarina Ivanović se izuzetno istakla sa slikarskom kompzocijom “Korpa sa grožđem” koja je nastala 1837. godine i tom slikom je srpsko slikarstvo dobilo prvu i tematski i likovno zaokruženu mrtvu prirodu. Ova slika je inspirisana radom holandskog slikara Jana Fita. Još jedno zanimljivo delo mrtve prirode, nazvano “Italijanski vinogradar”, proizlazi iz njenog iskustva putovanja u Italiju, dok slika “Starica se moli pred obed” crpi inspiraciju iz njenog boravka u Holandiji. Postala je 1876. godine počasni član Srpskog učenog društva, odnosno preteča Srpske akademije nauke i umetnosti. Shodno tom priznanju postala je prva žena akademik u Srbiji, i sve to je došlo kao rezultat hrabre borbe za svoju umetnost. Katarina Ivanović je preminula 22. septembra 1882. godine u Stonom Beogradu, a sprskoj istoriji je podarila svoje najdragocenije slike.
Izvori:
http://srbinovski-art.com/autor.php?id=970
https://www.iserbia.rs/ifermin/katarina-ivanovic-darovita-slikarka-i-prva-zena-akademik-3587
